ماسک N95 از بهترین ماسک موجود در بازار است که نقش بزرگی در حفظ سلامتی ما در برابر ابتلا به بیماری‌های ویروسی نظیر کرونا دارد.

N95 یک استاندارد آمریکایی است که نشان‌دهنده این است که ماسک دارای این استاندارد، دست‌کم جلوی ورود 95 درصد از ذرات ریز معلق در هوا را می‌گیرد؛ درصدی که برای کاربردهای معمولی در بازار و خیابان و … کاملاً کافی است.

ماسک‎های ان 95 باید قابلیت‎های متعددی داشته باشند تا بتوانند چنین استانداردی را پشتیبانی کنند. ازجمله این قابلیت‌ها می‎توان به موارد زیر اشاره کرد:

استاندارد ماسک N95

  • پوشش کامل ورودی دستگاه تنفسی: ماسک‎های ان-95 باید از بالای بینی تا زیر دهان (چانه) را بپوشانند. این کار باعث می‎شود تا تمامی هوای ورودی به دستگاه تنفسی تحت کنترل قرار گیرد و از ورود ویروس‌ها و دیگر ذرات معلق در هوا جلوگیری شود.
  • عدم نشت هوا از اطراف ماسک: برای این که یک ماسک بتواند استاندارد N95 را به دست آورد، می‎بایست در تست نشتی شرکت کند. در این آزمایش که در آزمایشگاه‎های صنعتی انجام می‎شود، تست می‎کند که هوای ورودی به دستگاه تنفسی تنها از طریق ماسک وارد شود و از اطراف، بالا یا زیر ماسک هوایی وارد یا خارج نشود.
  • داشتن فیلتر: ماسک‎های N95 باید حتماً فیلتر داشته باشند. کار فیلتر در ماسک این است که از ورود ذرات معلق ریز (مانند باکتری و ویروس) به دهان و بینی جلوگیری کند. فیلتر معمولاً در لایه‎های میانی ماسک به کار می‎رود و قابل مشاهده نیست. از این رو در هنگام خرید ماسک باید مراقب بود که ماسک را از شرکت‎های معتبر یا داروخانه‎های معتبر خریداری کرد؛ چرا که متأسفانه در بسیاری ماسک‌ها فیلتر قابل مشاهده نیست.

نکته بسیار مهم: نکته‌ای که در این‌جا لازم است گفته شود این است که متأسفانه با شیوع کرونا و انتشار برخی ویدیوهای غیرحرفه‌ای، این تصور نادرست در جامعه به وجود آمد که زائده روی برخی ماسک‌ها فیلتر آن‌ها است. این در حالی است که چنین نیست!

زائده‌ای که روی برخی ماسک‎های N95 دیده می‌شود، سوپاپ یا به قول خودمانی دریچه نام دارد. سوپاپ یک راه یک‌طرفه برای هوا است. به این معنی که کار سوپاپ این است که در هنگام دم، دریچه ورود هوا بسته می‌شود و هوا تنها از طریق جداره ماسک (که دارای فیلتر است) وارد فضای دهان شود؛ اما در هنگام بازدم و خروج هوا از دهان این دریچه باز می‌شود و هوا از این طریق خارج می‌شود. این کار باعث سهولت تنفس فرد استفاده‌کننده از ماسک می‌شود. از این رو ماسک‌های سوپاپ دار به هیچ وجه مناسب افراد بیمار نیستند و زدن این گونه ماسک‌ها نمی‌تواند جلوی انتشار ویروس را بگیرد.


  • گیره بالای بینی: یکی از مهم‌ترین نکات در خرید ماسک با استاندارد ان-95 این است که حتماً در بالای بینی گیره تعبیه شده باشد. این گیره نقش مهمی در جلوگیری از نشت هوا از اطراف ماسک دارد. گیره بالای بینی می‎تواند از بیرون ماسک دیده شود، اما در بیشتر مواقع در لایه‎های درونی ماسک قرار می‌گیرد تا پنهان بوده و به افزایش زیبایی ماسک کمک کند.
  • سالم بودن ماسک: هر نوع آسیبی که به ماسک برسد، قطعاً روی نفوذناپذیری آن تأثیر خواهد گذاشت. از این رو اگر ماسک خریداری‎شده دارای مشکلی مانند زدگی یا پارگی بود، حتماً آن را به فروشنده بازگردانید.

ساختار درونی ماسک‌های N95  به چه صورت است؟

همان‌طور که گفتیم ماسک‎های N95  دارای فیلتر درونی هستند. یعنی لایه‎های درونی ماسک در فیلتراسیون ذرات معلق هوا (مانند ویروس کرونا) کمک خواهد کرد.

در ادامه ساختار درونی لایه‎های این ماسک‌را برایتان تشریح خواهیم کرد.

لایه های ماسک N95

در ماسک‎های ان 95 از پارچه‌ای سه لایه به نام  اس ام اس (SMS)  استفاده می‎شود. علت نام‌گذاری این پارچه به این نام این است که لایه‎های ماسک به‌صورت اسپان‌باند/ملت بلون/ اسپان‌باند است؛ یعنی دو لایه پارچه Spunbond یک لایه Meltblown را دربرگرفته‌اند. البته ممکن است غیر از این لایه‌ها، لایه‌های دیگری نیز در تولید ماسک مورد استفاده قرار بگیرد.

به عبارت دیگر این پارچه متشکل از ۳ لایه پارچه اسپان‌باند/ملت بلون/ اسپان‌باند است که بر روی هم لمینت شده است. از این پارچه به دلیل هزینه پایین و قابلیت به دام اندازی خوبی که دارد در تولید بسیاری از ماسک‌های جراحی نیز استفاده می‌شود.

نقش لایه ملت بلون در ماسک N95

لایه میانی یا داخلی ماسک‌های تنفسی عموماً از جنس پارچه نبافته ملت بلون است. ملت بلون می‌تواند به‌صورت تک‌لایه یا چندلایه در ماسک‌های تنفسی به‍‎کار رود. ملت بلون نقش اصلی فیلتراسیون ماسک‌های تنفسی را ایفا می‌کند و در اکثر مواقع مکانیزم به‌دام‌اندازی ذرات آن نیز مکانیزم الکترواستاتیک است. عدم استفاده از ملت بلون باعث ناکارآمد بودن ماسک خواهد بود؛ مگر این‌که از لایه‎های با کارایی بهتر ازجمله نانو استفاده گردد.

نقش لایه‌های اسپان‌باند در ماسک‌های تنفسی N95

ماسک‌های N95 عموماً حاوی دو یا چند لایه پارچه بی‌بافت اسپان‌باند هستند. این لایه‌های اسپان باند که معمولاً در دو طرف ماسک قرار می‌گیرند، ویژگی‌هایی به شرح زیر دارند:

–  به فرم دادن بهتر ماسک کمک می‌کنند.

– از لایه میانی که نقش اصلی فیلتراسیون را بر عهده دارد، محافظت می‌کنند.

– وظیفه جلوگیری از ورود ذرات آلوده با ابعاد بزرگ را به‌صورت مکانیکی بر عهده دارد و بیشترین محافظت را در برابر مایعات فراهم می‌کند.

– لایه داخلی اسپان‌باند که در تماس با صورت است نیز وظیفه جذب هوای بازدم و خشک نگه داشتن محیط در تماس با ماسک جهت تنفس راحت‌تر را بر عهده دارد.

چرا باید از ماسک تنفسی 95 استفاده کنیم؟

ماسک N95به‌طورکلی استفاده از ماسک تنفسی نقش مهمی در جلوگیری از گسترش بیماری‎های مسری ویروسی مانند کرونا دارد. به طور مثال، اگر فرد بیمار و فردی که در فاصله نزدیکی از او قرار دارد هر دو ماسک زده باشند، احتمال سرایت بیماری کمتر از 2 درصد است.

ماسک‎های N95 با توجه به خاصیت نفوذناپذیری خود، کاربرد بسیار خوبی در حفظ سلامت شما در برابر بیماری‌هایی نظیر کووید-19 دارد. ازجمله مزایای این گونه ماسک‌ها می‎توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • مانع ورود قطرک‌های ریز تنفسی دارای ویروس و باکتری به دستگاه تنفسی (دهان و بینی) شده و تا حد بالایی باعث حفظ سلامتی فرد استفاده‌کننده است.
  • کاهش شدید پخش قطرک‌های تنفسی حامل ویروس در محیط از سوی بیمار (مدل‌های سوپاپ دار این مزیت را ندارند و از این رو برای بیماران مناسب نیستند).
  • از تماس دست با دهان و بینی جلوگیری کرده و مانع از انتقال ویروس از دست آلوده به دستگاه تنفسی می‎شود.

توصیه‌های مهم در مورد ماسک تنفسی N95

ماسک‎های N95 هم مانند دیگر ساخته‌های بشر، در صورتی می‎توانند کار خود را به درستی انجام داده و مانع از سرایت ویروس شوند که از آن‌ها به درستی استفاده شود. در ادامه برخی نکات مهم در استفاده از ماسک‎های ان 95 آورده شده است:

– قبل از پوشیدن ماسک دست‌هایتان را با آب و صابون بشویید و در صورتی که امکان این کار را ندارید با استفاده از ژل، ضدعفونی نمایید.

– ماسک باید از بالای بینی تا زیر چانه را بپوشاند. چک کنید که ماسک دقیقاً روی صورت شما خوابیده باشد و منفذی وجود نداشته باشد.

– از گیره بالای بینی برای بستن منافذ بالایی ماسک استفاده کنید. طوری که مطمئن باشید هوای ورودی و خروجی تنها از طریق ماسک جریان دارد.

– بعد از استفاده از ماسک به آن دست نزنید و اگر دست زدید حتماً دست‌هایتان را بشویید یا ضدعفونی نمایید.

– در زمان صحبت کردن شما نیاز بیشتری به ماسک دارید، پس هیچ‌گاه موقع حرف زدن ماسک را برندارید یا به زیر چانه نبرید.

– برای برداشتن ماسک N95 هرگز به جلوی آن دست نزنید. کش از پشت گوش یا پشت سر خود دربیاورید. ماسک را به تدریج آزاد کرده و از صورت خود دور کنید.

– در صورتی که زمان استفاده از ماسک N95 تمام شده است و یا قصد استفاده مجدد از آن را ندارید، آن را درون سطل درب‌دار بیندازید و یا درون یک کیسه پلاستیکی گذاشته و دور بیندازید.

– بعد از برداشتن ماسک دست‌های خود را بشویید یا ضدعفونی نمایید.

نحوه پوشیدن ماسک

چه زمانی ماسک N95 را عوض کنیم؟

اصولاً ماسک‌های N95  حدود 8 ساعت عمر مفید دارند. اما اگر یکی از شرایط زیر رخ داد باید این ماسک‌ها را عوض کرد:

  • قالب کاسه‌ای شکل ماسک تغییر حالت دهد و دیگر به طول کامل روی صورت نچسبد؛ چرا که این شرایط باعث می‎شود هوا از اطراف ماسک نشت کند.
  • اگر علی‌رغم وجود ماسک روی صورت، باز هم بوی دود و آلودگی هوا احساس شود.
  • اگر ماسک طوری کثیف شده باشد که گردوغبار روی آن قابل تمیز شدن نباشد.

تفاوت ماسک FFP2 و N95 در چیست؟

همان‌طور که گفته شد N95 یک استاندارد آمریکایی برای تست نفوذناپذیری ماسک‌های تنفسی است. FFP2 هم یک استاندارد اروپایی است که آن هم در مورد نفوذناپذیری است. این دو استاندارد تقریباً معادل یکدیگر هستند. در واقع ماسک‎های FFP2 هم همان ویژگی‌های ماسک‌های N95 را دارند.