ماسک کرونا؛ که این روزها بسیار از آن صحبت می‎شود، در واقع سپری است برای محافظت از هم‌وطنانمان در برابر بیماری کرونا.

از اسفندماه 1398 شیوع ویروس خطرناک جدیدی در ایران اعلام شد که از خانواده کرونا به شمار می‎آید.

اندازه این ویروس بین 50 تا 200 نانومتر می‌باشد که این موضوع می‎تواند در انتخاب ماسک و وسایل حفاظت تنفسی  مناسب کمک‌کننده  باشد. هر  شخصی که  با فرد  دارای علائم  تنفسی (مثلاً  عطسه،  سرفه و  غیره) در تماس نزدیک (تا فاصله دو متری) قرار بگیرد، در معرض خطر مواجهه با ذرات تنفسی عفونی بالقوه است. از این رو استفاده از ماسک در شرایط طغیان این ویروس بسیار ضروری و حیاتی است. (برای کسب اطلاعات بیشتر درخصوص علائم کرونا کلیک کنید.)

ماسک کرونا

چرا ماسک کرونا؟

ماسک کرونا در واقع پوششی تمیز و بهداشتی است که روی دهان و بینی گذاشته می‎شود تا از ابتلای فرد به بیماری کرونا جلوگیری نماید. به طور کلی، استفاده از ماسک برای این است که نحوه ارتباط ما با هوای اطراف کنترل شود. در بیشتر موارد زدن ماسک برای این است که از ورود ذرات ریز ناخواسته (گردوغبار، باکتری، ویروس و …) به داخل دستگاه تنفسی جلوگیری شود. اما گاهی نیز زدن ماسک برای جلوگیری از انتشار ویروس‌های موجود در بازدم بیمار است.

سؤالی که در هنگام خرید ماسک کرونا برای ما پیش می‎آید این است که کدام ماسک برای من مناسب است و به عبارت بهتر چگونه می‎توانم ضمن حفظ سلامتی کمترین هزینه را برای تأمین ماسک داشته باشم؟ اگر به دنبال پاسخ این سؤال هستید، حتماً تا انتهای این مطلب با ما همراه باشید.

در این مطلب تلاش کرده‎ایم ضمن معرفی کامل تمام ماسک‌های تنفسی مورد نیاز شما، انواع مختلف ماسک را معرفی کنیم و مزایا و معایب هر یک را ذکر کنیم تا شما با اطلاع کامل از جزئیات و مشخصات هر ماسک اقدام به خرید نمایید.


ماسک کرونا چیست؟

ماسک کرونا وسیله‌ای پوشیدنی است که برای محافظت از فرد در برابر استنشاق مواد خطرناک و زیان‌آور طراحی شده است. مواد زیان‌آور می‎تواند از گردوغبار گرفته تا میکروارگانیسم‌هایی مانند باکتری و ویروس و حتی دود و گاز خطرناک باشد.

ماسک‌های تنفسی ویژه کرونا عموماً از یک پوشش استریلیزه‌شده و دو کش در اطراف تشکیل شده است. پوشش استریلیزه شده‌ این ماسک‌ها روی بینی و دهان قرار می‌گیرد و دو کش پشت‌سر یا پشت گوش قرار می‌گیرند.

نقش اصلی ماسک‌های تنفسی کرونا، کنترل ذرات در جریان هوای دم و بازدم ما است. ماسک پوشش تمیزی برای بینی و دهان است تا به طور کاملاً بهداشتی مراقب ورود و خروج هوا در ریه‌های ما باشد.

چرا از ماسک کرونا استفاده می‎کنیم؟

ماسک‌های تنفسی که بر روی دهان و بینی ما قرار می‎گیرند، نقش بسیار بزرگی در جلوگیری از انتشار ویروس‎ها در جامعه دارد. در برخی کشورها مانند ژاپن، هر فرد به‌محض این که علائم سرماخوردگی (عطسه و سرفه) را در خود احساس می‎کند، با ماسک در جامعه ظاهر می‎شود تا از ابتلای دیگران به سرماخوردگی جلوگیری شود.

در کشور ما امروزه ماسک‌های تنفسی بیشتر برای مقابله با ویروس کرونا استفاده می‎شود. طبق تحقیقات انجام‌شده، زدن ماسک به تنهایی، احتمال ابتلا به کرونا را دست‌کم 30 درصد کاهش می‌دهد. همچنین اگر فرد سالم و بیمار هر دو از ماسک استفاده کرده باشند، خطر سرایت کووید-19 از بیمار به شخص سالم کمتر از 2 درصد است.

انواع ماسک کرونا

ماسک‌های کرونا نیز مانند دیگر محصولات بهداشتی انواع مختلف و متنوعی دارند و بر اساس معیارهای متفاوتی تقسیم‌بندی می‎شوند.

در این بخش می‎خواهیم سیر تا پیاز دسته‌بندی‌های این ماسک را برایتان شرح دهیم:

انواع ماسک کرونا بر اساس استفاده از فیلتر

یک از مهم‌ترین دسته‌بندی‌های ماسک‌های کرونا (که روی دهان و بینی افراد قرار می‎گیرند) بر اساس استفاده یا عدم استفاده از فیلتر تنفسی در ماسک است. در برخی کاربردها نیازی به استفاده از فیلتر در ساخت ماسک نیست و وجود تنها یک لایه محافظت‌کننده کافی است. اما در برخی کاربردها شما می‎بایست از ماسک‌های فیلتر دار استفاده کنید.

ماسک ساده (جراحی)

ماسک جراحیاین ماسک‎ها ابتدایی‌ترین و ارزان‌ترین انواع ماسک کرونا هستند.

در ساختار این ماسک‎ها از فیلتر استفاده نشده است و در نتیجه برای کاربردهایی نظیر محافظت از شما در برابر ویروس کرونا قابلیت چندانی ندارند.

البته اگر فرد به ویروس کرونا مبتلا باشد و قصدش از استفاده از ماسک جلوگیری از آلوده کردن محیط و اطرافیان باشد، این گونه ماسک‎ها هم می‎توانند مورد استفاده قرار بگیرند.

علت نام‌گذاری این ماسک به ماسک جراحی این است که کادر درمان در زمان عمل جراحی از این ماسک استفاده می‎کنند تا از خروج و پرتاب باکتری از دهان و بینی آن‌ها در زمان جراحی جلوگیری شود.

این ماسک برای محافظت از فردی که آن را پوشیده طراحی نشده است و نسبت به ماسک‌های دیگر محافظت کمتری دارد.

کاربرد اصلی این گونه ماسک‎ها برای مواقع آلودگی هوا است و البته در برابر ریزگردهایی که اندازه بسیار کوچکی داشته باشند هم مقاوم نیست. با توجه به این که معمولاً این ماسک‎ها آن‌قدر روی صورت محکم نمی‌شوند که هوا از دور و اطراف آن‌ها وارد نشود، برای آن‎ها تست نفوذ هم طراحی نشده است.

بزرگ‌ترین مزیت این ماسک‎ها را می‎توان قیمت بسیار پایین آن‌ها دانست و بزرگ‌ترین ضعف آن‌ها هم عدم محافظت از شما در مواردی نظیر ویروس کرونا است.

نکات مهم در استفاده از ماسک‌های تنفسی جراحی

  • ماسک جراحی شما را از آلودگی کامل کرونا حفاظت نخواهد کرد.
  • در صورتی که ماسک با بزاق یا مایعات دیگر بدن مرطوب شد، می‎بایست آن را تعویض کنید.
  • ماسک‌های جراحی یک‌بارمصرف بوده و نباید شستشو یا ضدعفونی شوند.
  • ماسک کرونا یک وسیله کاملاً خصوصی است و نباید آن را با دیگران به اشتراک بگذارید.
  • بعد از استفاده، ماسک را درون یک سطل زباله درب‌دار بیندازید و یا درون پلاستیک دربسته قرار داده و دور بیندازید.

ماسک فیلتر دار

ماسک‌های فیلتر دار کرونا برخلاف ماسک‌های ساده برای محافظت از فرد استفاده‌کننده ساخته شده است. این ماسک‎ها قابلیت فیلتر کردن هوای ورودی به دهان و بینی را دارند و می‎توانند مانع از ورود عوامل ناخواسته به ریه‌های فرد شود.

فیلتر ماسک می‎تواند در ساختار ماسک تعبیه شود؛ مانند ماسک‌های 3 لایه که یک لایه آن‌ها فیلتر است. گاهی هم ممکن است فیلتر ماسک قابل تعویض باشد. در این موارد می‎توان فیلتر ماسک را پس از مدت‌زمانی با یک فیلتر دیگر تعویض کرد و نیازی به دور انداختن ماسک نیست. این کار بیشتر در ماسک‌های غیر یک‌بارمصرف مانند ماسک های پارچه ای انجام می‎شود.

انواع ماسک کرونا از نظر شکل ظاهری

ماسک‌های تنفسی از نظر شکل ظاهری انواع مختلفی دارد. در ادامه انواع مختلف این ماسک‎ها را معرفی می‌کنیم.

ماسک‌های کاغذی یا ساده

این ماسک‌ها از یک لایه استریلیزه یک‌بارمصرف و دو کش در دو طرف آن تشکیل شده است. این ماسک‌ها یک‌بارمصرف هستند و بعد از هر بار استفاده می‎بایست درون سطل زباله درب‌دار انداخته شوند.

ماسک‌های سه لایه

ماسک سه لایه فیلتر داراین ماسک‌ها ظاهری مشابه ماسک‌های کاغذی دارند، اما تفاوت مهم آن‌ها با ماسک ساده این است که بخشی که روی دهان و بینی را می‌پوشاند، از سه لایه تشکیل شده است.

در واقع این ماسک‎ها جز ماسک‌های فیلتر دار محسوب می‌شوند و برخی از آن‌ها دارای استاندارد N95 هم هستند که نشان‌دهنده حفاظت از استفاده‌کننده در برابر ورود ویروس‌هایی نظیر کرونا است.

این ماسک‌ها خطر ابتلای شما به ویروس در هوای آلوده را تا 70 درصد کاهش می‌دهند.

در صورتی که هم بیمار و هم شما از این ماسک استفاده کنید خطر ابتلا زیر 2 درصد است.

ماسک کرونا سوپاپ دار

این ماسک‎ها پس از شیوع ویروس کرونا و به اشتباه در بین مردم به ماسک N95 معروف شدند.

ماسک سوپاپ دار یا ماسک فیلتر داربسیاری از ما گمان می‎کنیم که بخش دایره‌ای (در برخی مدل‎ها مربعی) روی این ماسک‎ها فیلتر این ماسک‎ها است؛ در حالی که چنین نیست و N95 یک استاندارد است و ربطی به ظاهر ماسک ندارد (بسیاری از ماسک‌های سه لایه هم دارای استاندارد N95 هستند). این بخش تنها یک سوپاپ یک‌طرفه است که نقش زیادی در راحتی تنفس فرد دارد.

وظیفه سوپاپ در ماسک‌های سوپاپ دار این است که در هنگام بازدم فرد، راه را برای خروج هوا باز می‎کند، اما در هنگام دم راه هوا را می‎بندد و هوا تنها از طریق بخش‌های دیگر که مجهز به فیلتر است، وارد دستگاه تنفسی می‎شود.

نکته مهم: ماسک‌های سوپاپ دار به هیچ وجه مناسب بیماران نیست و مانع از انتشار ویروس به دیگران و محیط نمی‌شود.

ماسک‌های تنفسی سوپاپ دار که دارای استاندارد N95 باشند، نقش مهمی در عدم ابتلای فرد به بیماری دارد. ازجمله مزایای این ماسک‎ها این است که به‌خوبی روی دهان و بینی را می‎پوشاند و مانع از انتقال هوا از اطراف ماسک می‌شود.  همچنین به‌طورمعمول گیره‌ای روی بینی این ماسک‎ها قرار دارد که با تنظیم آن تبادل هوا از اطراف بینی هم مسدود می‎شود. یعنی هوا تنها از طریق فیلتر درون ماسک وارد بدن می‌گردد.

این ماسک همچنین برای مشاغلی نظیر نجارها و نقاش‌ها نیز مناسب است تا از ورود مواد شیمیایی به درون ریه جلوگیری شود.

ماسک های تنفسی پارچه‌ ای

با شیوع کرونا و  الزام به استفاده طولانی‌مدت از ماسک در اجتماع، نیاز به ماسک‌هایی احساس شد که ضمن راحتی استفاده، امکان شستشو و استفاده چندباره را داشته باشند. ماسک‌های پارچه‌ای پاسخ مناسبی به این نیاز جامعه بود.

ماسک پارچه ای

ماسک‌های پارچه‌ای در انواع مختلفی ارائه شده‌اند. بسیاری از این ماسک‌ها توسط خود استفاده‌کننده دوخته شده‌اند و از این رو ویژگی‌های مشخصی ندارند. اما برخی ماسک‌های پارچه‌ای هم از سوی شرکت‌های معتبر ارائه شده‌اند که می‎توان روی قابلیت‌های آن‌ها حساب کرد.

البته ماسک‌های پارچه‌ای برای جلوگیری از انتقال ویروس از بیمار به محیط کارا هستند، اما در صورتی که فرد سالمی قصد استفاده از ماسک برای جلوگیری از ابتلا به بیماری را داشته باشد، لازم است که از ماسک‌های پارچه‌ای فیلتر دار استفاده کند.

بنا بر توصیه منابع بهداشتی، ماسک‌های پارچه‌ای می‌بایست چند لایه باشند و ماسک‌های تک‌لایه کاربرد چندانی در جلوگیری از انتشار ویروس به‌ویژه ویروس کرونا ندارند.

برخی از انواع ماسک‌های پارچه‌ای دارای یک لایه فیلتر قابل تعویض درون خود هستند که باعث می‎شود در جلوگیری از ابتلا به بیماری بسیار کارا باشند.

از بزرگ‌ترین مزیت‌های ماسک‌های پارچه‌ای زیبایی آن‎ها است. ماسک‌های پارچه ای علاوه بر زیبایی کلی که دارند امکان تولید در طرح‎ها و مدل‌های متنوع و دلفریب را دارند که حتی می‎توان آن‌ها را با لباس خود هماهنگ کرد. از همین رو بسیاری از بانوان و افراد صاحب‌ذوق به این نوع ماسک‎ها علاقه‌مند شده‌اند.

انواع ماسک کرونا بر اساس سایز

ماسک کرونا بزرگسال

ماسک تنفسی بزرگسال و بچگانهاین ماسک‎ها مناسب اندازه افراد بالغ طراحی و تولید می‎شوند و جوانان تا افراد مسن می‎توانند از آن‌ها استفاده کنند. معمولاً برای خرید این ماسک‎ها نیازی به چک کردن سایز نیست و ماسک‌ها به طور پیش‌فرض اندازه بزرگسال هستند.

ماسک تنفسی بچه‌گانه

در گذشته با توجه به این که ماسک‎ها بیشتر توسط کادر درمان، آتش‌نشان‌ها و دیگر مشاغل خاص مورد استفاده قرار می‌گرفت تقریباً همه ماسک‎ها سایز بزرگسال بودند.

امروزه با توجه به گسترش آلودگی هوا و شیوع ویروس کرونا و لزوم محافظت از خردسالان، کودکان و نوجوانان، ماسک‌های مناسب صورت این سنین نیز تولید و به بازار عرضه شده است.

در هنگام خرید ماسک‌های بچه‌گانه حتماً به فروشنده تأکید کنید تا سایز درست را به شما بدهد. خرید اینترنتی این ماسک‎ها هم راهی مطمئن برای انتخاب سایز مناسب است. در هنگام خرید اینترنتی اندازه‌های ماسک را به دقت مطالعه کنید.

انواع ماسک دهان بر اساس استانداردهای پزشکی

گرچه بسیاری از ما با شیوع بیماری کرونا و یا کمی قبل‌تر به دلیل آلودگی هوا با ماسک آشنا شدیم اما ماسک در دنیای پزشکی سابقه بسیار طولانی دارد. از این رو استاندارهای فراوانی هم برای ماسک‎ها تدوین شده است که برخی از آن‌ها مانند N95 در زبان عامیانه هم شهرت یافته‌اند.

به طور کلی استانداردهای مربوط به ماسک بیشتر مربوط به میزان مقاومت ماسک در برابر نفوذ ذرات ریز (ازجمله باکتری‌ها و ویروس‌ها) به درون آن است. مقاومت در برابر روغن هم عامل دیگری در تعیین نوع یک ماسک بر اساس استانداردهای پزشکی است.

اگر بخواهیم با شما خودمانی باشیم باید کمی هشدار بدهیم که از اینجای مقاله ممکن است کمی حوصله بیشتری بخواهد. پس با صبر زیبایتان تا انتهای مطلب همراه باشید.

استانداردهای پزشکی ماسک‎ها هم می‎تواند انواع مختلفی داشته باشد که مهم‌ترین آن‌ها استاندارد آمریکایی و استاندارد اروپایی است. در ادامه انواع ماسک بر اساس هر یک از این استانداردها تشریح شده است.

انواع ماسک دهان و بینی بر اساس استاندارد آمریکایی (NIOSH)

مؤسسه ملی ایمنی و بهداشت شغلی (NIOSH) مرجع طبقه‌بندی ماسک در ایالات متحده است. این استاندارد به پالایش ذرات معلق در هوا توجه می‎کند و به توانایی ماسک در حذف گازهای شیمیایی و بخار هوا توجهی ندارد. از این رو در بحث کرونا این استاندارد کاملاً مورد استفاده قرار گرفته است.

بر اساس استاندارد آمریکایی، ماسک‎ها بر اساس دو عامل مهم دسته‌بندی می‎شوند.

  • میزان مقاومت ماسک در برابر نفوذ ذرات ریز معلق در هوا: این عامل با اعداد 95، 99 و 100 اعلام می‎شود و هر چه این عدد بالاتر باشد ماسک کرونا از مقاومت بالاتری برخوردار است. البته لازم به ذکر است که هر سه مورد در استفاده‌های عادی کاملاً قابل اعتماد هستند و گروه‌های 99 و 100 تنها برای کاربردهای خاص (مانند پزشکان درگیر با بیماران کرونایی) کاربرد دارند.
  • مقاومت ماسک در برابر ذرات معلق روغن در هوا: بر این اساس هم ماسک به سه دسته ماسک‌های N (غیر مقاوم در برابر روغن)، P (مقاوم در برابر روغن) و P (ضد روغن) تقسیم می‎شوند. این معیار هم در کاربردهای معمولی مانند محافظت در برابر ویروس کرونا عامل مهمی نیست و برای کاربردهای خاص تعریف شده است.

با تقاطع این دو عامل ما نوع ماسک مختلف خواهیم داشت که در ادامه آورده شده است.

انواع ماسک کرونا بر اساس استاندارد اروپایی EN149

بر اساس استاندارد اروپایی ماسک‎ها به سه دسته زیر تقسیم می‎شوند:

ماسک فیلتر دار FFP1: مناسب برای ذرات بزرگ‌تر از ۵ میکرون با فیلتراسیون ۸۰ درصد (حداقل 80 درصد ذرات موجود در هوا را پالایش می‎کند).

– ماسک فیلتر دار FFP2: مناسب برای ذرات بین ۲ تا ۵ میکرون با فیلتراسیون ۹۴ درصد (حداقل 94 درصد ذرات موجود در هوا را پالایش می‎کند).

ماسک فیلتر دار FFP3: مناسب برای ذرات کوچک‌تر از ۲ میکرون با فیلتراسیون ۹۹ درصد (حداقل 99 درصد ذرات موجود در هوا را پالایش می‎کند).

در بازار ایران بیشتر ماسک‎ها را با استاندارد آمریکایی تقسیم می‎کنند و از این رو استانداردهای اروپایی چندان برای ما آشنا نیستند.

نحوه استفاده از ماسک‌های کرونا

نحوه پوشیدن ماسک

پوشیدن ماسک:

  • قبل از زدن ماسک، دست‌های خود را کاملاً بشویید و یا با ژل ضدعفونی کنید.
  • بدون این که به قسمت استریل ماسک دست بزنید، ماسک را از طریق کش‌های دو طرف و یا بند آن جلوی صورت بگیرید.
  • ماسک باید به‌گونه‌ای قرار گیرد که از بالای بینی تا پایین چانه را بپوشاند.
  • کش ماسک را پشت گوش بیندازید و یا بند ماسک را (در مدل‌های بنددار) از پشت گره بزنید.

برداشتن ماسک:

  • بدون این که به قسمت جلوی ماسک دست بزنید کش‌های ماسک را از پشت گوش‎ها آزاد کنید و یا گره بند ماسک را (در مدل‌های بنددار) باز کنید.
  • ماسک را درون یک سطل زباله درب‌دار بیندازید.
  • دست‌هایتان را با آب و صابون بشویید و یا ضدعفونی نمایید.

پاسخ به سؤالات شما

مشاوران سایت کرومارکت هر لحظه آماده پاسخگویی به سؤالات شما عزیزان هستند. کافی است با شماره‌های ما تماس بگیرید و یا از طریق بخش نظرات سؤالات خود را مطرح فرمایید. کارشناسان خبره ما در کوتاه‌ترین زمان ممکن به سؤالات شما عزیزان پاسخ خواهند داد. سلامت و بهروزی شما آرزوی ماست.